Facebook Twitter Reset

ทะเลทรายเตเนเรแห่งประเทศไนเจอร์

Untitled-1

ทะเลทรายเตเนเร

               เนินทรายไร้ชีวิตชีวา ณ ใจกลางทะเลทรายสะฮารา ดินแดงของ “คนสีน้ำเงิน” นักค้าเกลือผู้คลุมหน้า

               ดินแดงที่รกร้างชีวิตจนถูกเรียกขานว่า “ทะเลทรายในทะเลทราย” นี้อยู่ลึกเข้าไปในสะฮาราและไกลสุดกู่จากทะเล ในประเทศไนเจอร์ ทะเลทรายเตเนเรซึ่งไม่มีทางออกสู่ทะเลแห่งนี้เต็มไปด้วยเนินทรายมากมาย รวมทั้งเนินสูงที่สุดในโลกซึ่งสูงถึงราว 244 ม. เรียงรายไปสู่เส้นขอบฟ้า และเนินทรายยังทอดตัวต่อเนื่องกันไปจนดูเหมือนไม่มีสิ้นสุด

แผ่นที่ทะเลทรายเตเนเร

แผ่นที่ทะเลทรายเตเนเร

                เช่นเดียวกับทั่วทั้งสะฮารา ในเตเนเรไม่ได้มีเพียงทรายเท่านั้น ในพื้นที่ขนาดรัฐแคลิฟอร์เนียนี้ยังมีที่ราบสูงพื้นกรวดที่ถูกลมทะเลทรายพัดกระโชก และหินรูปทรงน่าพิศวงซึ่งนักเดินทางผู้หนึ่งเปรียบไว้ว่าดูราวกับภูตผีปีศาจ

ทะเลทรายเตเนเร

ทะเลทรายเตเนเร

                ณ ขอบทะเลทรายเตเนเรทางตะวันออก มีหมู่บ้านโอเอซสแห่งบิลมา ซึ่งเป็นจุดตั้งต้นกองคาราวานอูฐของชาวทัวเรก ผู้ต้องเดินทางข้ามทะเลทรายไกลถึง 560 กม. เพื่อขนเกลือไปขายในตลาดกลางอากาเดซ “บิลมา” เป็นที่มาของชื่อแกรนด์เอิร์กแห่งบิลมา ซึ่งเป็นผืนทรายกว้างใหญ่ที่แผ่ไปทางตะวันออกถึง 1,200 กม. จากไนเจอร์เข้าไปในชาด ซีกใต้ของเอิร์ก (erg ในภาษาอาหรับแปลว่าพื้นที่ที่เต็มไปด้วยเนินทราย) ประกอบด้วยเนินทรายรูปดาบอาหรับ อันเป็นสันทรายขนานขนาดใหญ่ ยาวถึง 160 กม. และ กว้าง 1 กม. ร่องระหว่างสันทรายเรียกว่า กัสซี (gassi) ใช้เป็นเส้นทางของขบวนพ่อค้า

ทะเลทรายเตเนเร

ทะเลทรายเตเนเร

                ชาวทัวเรกผู้เร่ร่อนไปในดินแดนที่ไม่เป็นมิตรนี้เรียกกันว่า “คนสีน้ำเงิน” เพราะสีของใบหน้านั่นเอง ชายชาวทัวเรกต่างจากมุสลิมอื่นๆ ตรงที่มีการคลุมหน้า เป็นธรรมเนียมซึ่งอาจมาจากการที่ต้องป้องกันใบหน้าขณะนั่งบนหลังอูฐอยู่หลายวันท่ามกลางแดดกล้าและลมแรงแห่งสะฮารา สีน้ำเงินของผ้าซึ่งพันหน้าและศีรษะตกใส่ผิงหนัง พวกเขาจึงได้สมญาดังกล่าว

ทะเลทรายเตเนเร

ทะเลทรายเตเนเร

เกลือแห่งพื้นดิน

               แหล่งเกลือของชาวทัวเรกอยู่รอบบิลมา เกล็ดเกลือที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติจะละลายออกมาจากพื้นดินเมื่อบ่อที่ขุดขึ้นเป็นพิเศษมีน้ำเต็มและลอยเป็นแผ่นอยู่บนผิวน้ำ แผ่นเกลือจะถูกช้อนออกมาใส่ในพิมพ์ไม้รูปกรวย เกลือที่ได้หนักประมาณก้อนละ 18 กก. ส่วนการเดินทางข้ามทะเลทรายนั้น ชาวทัวเรกบรรทุกเกลือรูปกรวยที่แข็งดุจหินนี้ไปบนหลังอูฐตัวละหกก้อน

คาราวานชาวทัวเรกบรรทุกเกลือ

คาราวานชาวทัวเรกบรรทุกเกลือ

                คาราวานอูฐที่เดินตามกันต้อยๆ นี้ออกเดินทางด้วยก้าวย่างเป็นจังหวะสม่ำเสมอ ข้ามเตเนเรที่ร้อนระอุ วันละ 14-18 ชั่วโมงโดยไม่หยุดพักเลยบนเส้นทางมีจุดสังเกตเพียงไม่กี่แห่ง แห่งหนึ่งคือต้นอะเคเชียที่ยืนโดดเดี่ยว รู้จักกันว่า “ต้นไม้แห่งเตเนเร” เป็นต้นไม้ต้นเดียวที่นักเดินทางอาจมองเห็นแต่ไกลอยู่หลายวัน แต่มันก็ถูกโค่นลงอย่างลึกลับเมื่อปี 1973 ต้นไม้นี้เคยนำทางให้พวกเขาไปถึงบ่อน้ำแห่งหนึ่งในไม่กี่แห่งบนเส้นทาง ที่ซึ่งพวกเขาได้พบน้ำอันมีค่ายิ่งต่อการเดินทางช่วงต่อไป

                ต้องใช้เวลาถึง 15 วัน หรือมากกว่านั้น ในการเดินทางอย่างตรากตรำกว่าจะถึงอากาเดซ ศูนย์กลางการค้าและที่ตั้งของตลาดค้าอูฐขนาดใหญ่ในเทือกเขาอาอีร์ แต่ขบวนอูฐพร้อมกับผู้ขับขี่สีน้ำเงินนับวันจะกลายเป็นภาพในอดีต เพราะทุกวันนี้ชาวทัวเรกหันมาใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อมากขึ้นเรื่อยๆ เพื่อลดเวลาเดินทางข้ามทะเลทรายให้เหลือเพียงไม่กี่วัน

                ผิดกับทะเลทรายอันแห้งผาก เทือกเขาอาอีร์ที่มีเขตแดนติดกับชายขอบทางตะวันตกเฉียงเหนือของเตเนเรใช่จะกันดารไปเสียทุกแห่ง รอบๆ ยอดเขาแบ็กซาเน มีน้ำพุซึ่งช่วยให้ชาวไร่ปลูกต้นอินทผลัม มะกอก และพืชผลอื่นๆ ตามที่ราบบริเวณลาดเขาได้

                เทือกเขาดังกล่าวสูงถึง 1,950 ม. อุดมด้วยสัตว์ป่า มีนกกรัจอกเทศ กาเซลล์ ลิงบาบูน และแอนทิโลป ซึ่งจัดเป็นสัตว์ใหญ่อยู่ด้วย ผู้อาศัยรุ่นแรกๆ ในอาอีร์ได้ทิ้งร่องรอยของพวกเขาไว้ในภาพเขียนและงานแกะสลักหิน ซึ่งบางชิ้นอาจมีอายุถึง 5,000 ปี ภาพวาดลายเส้นรูปช้าง แรด และยีราฟ บ่งบอกว่าสะฮาราตอนกลางนั้น ครั้งหนึ่งน่าจะเป็นเส้นทางที่มีหญ้าปกคลุมสำหรับขบวนพ่อค้า มากกว่าจะเป็นพื้นทรายอันร้อนระอุ

อูฐทะเลทราย

                อูฐของชาวทัวเรก ซึ่งเป็นอูฐหนอกเดียวที่มีอยู่ในแถบแอฟริกาตอนเหนือและตะวันออกกลางนั้น จะแบกก้อนเกลือซึ่งห่อหุ้มด้วยเสื่อฟางข้ามทะเลทรายมาก อูฐตัวหนึ่งกินน้ำคราวเดียวได้ถึง 136 ลิตร ซึ่งมันจะเก็บไว้ในร่างกาย อุจจาระของมันจึงแห้งแข็งอูฐยังถ่ายปัสสาวะน้อยมาก และต่อมเหงื่อของมันจะเริ่มทำงานต่อเมื่ออุณหภูมิในร่างกายสูงกว่าปกติ 6-8°ซ.

                อูฐกินอาหารทุกอย่างที่ขวางหน้า มันเก็บไขมันไว้ในหนอก และหาสารอาหารจากพืชมีหนามที่แล้งน้ำ นอกจากนั้นเท้าที่กว้างแบนของมันยังไม่จมทรายและรูจมูกสามารถปิดได้สนิทเพื่อกันทรายที่ปลิวฟุ้งไปทั่ว

คาราวานชาวทัวเรก

คาราวานชาวทัวเรก

ส่งต่อเรื่องนี้ซิ !! เผื่อจะเป็นประโยชน์กับเพื่อนๆ ของคุณ

แสดงความคิดเห็น Facebook

comments

Comments are closed.